FUTBOL TARİHÇESİ

Trabzon, Anadolu’nun en renkli, hareketli ve zengin liman kentlerindendir. 20. yüzyılda tüccar ve seyyahların uğrak yeri, doğu ticaretinin düğüm noktası, önce Osmanlı İmparatorluğu’nun sonra Türkiye Cumhuriyeti’nin belli başlı kültür ve ekonomi merkezidir. Trabzon, 1900’lü yılların başında futbolla tanışan, 1921’de ilk kulübü kurulan, 1922’de ‘Asoseyşın Futbol’ adında futbol kitabı basılan, 1923’e gelindiğinde önemli kulüplerinden biri Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı’nca tescillenen, önce İdmanocağı sonra Trabzonspor ile büyüklere başkaldıran Karadeniz şehridir.

Bazı kaynaklara göre İzmir’in Yunanlılar tarafından işgalini protesto eden cemiyetler arasında İdmanocağı cemiyeti mensuplarının olduğu bilgileri mevcuttur. Bu yayınlara göre 1910 lu yıllarda İdmanocağı’nın varlığını göstermektedir.

Trabzon İdmanocağı kuruluş yıllarında, aynı dönemdeki diğer kulüpler gibi futbolun dışında sosyal faaliyetlerle de uğraşıyordu. Bunlardan en önemlisi “Trabzon İdmanocağı Neşriyatı: 1” ibaresiyle kulübün yayınladığı kitaptır. Bu kitabın adı “Asoseyşin Futbol” ve yazarı Trabzon İdmanocağı, Kaptanı Kuğuzade Süleyman Rıza’dır. Kitabın özelliği Türkiye’de futbol ile ilgili yazılan ilk üç kitaptan biri olmasıdır. Kitap Trabzon’da Şirasi Matbaası’nda 1338 (1922)’de basılmıştır.

image001

Trabzon’da futbol 1913 yılında Halil Nihat ve Mahmut Muammer Beyler İstanbul’da eğitimlerini tamamlayıp Trabzon’a gelmeleriyle başlamıştır. Trabzon’daki  diğer muallim ve talebelere futbol öğrettiler. Birlikte oynamaya başladılar ve ‘İdmanyurdu’ adında bir kulüp kurdular. Renkleri ‘kırmızı-beyaz’idi.  Balkan Savaşı çıkınca futbol oynayan bu insanlar cepheye gittiler ve böylece futbol bitmiş oldu.

1920’li yılların başında bir grup İttihatçı subay ve mektepli, Kavak Meydanı’nda top peşinde koşmaya başladı. Onlar sayesinde futbol tekrar Trabzon’un bir kültürü olmaya başladı.

İdmanocağı’nın Resmi Kuruluşu

20 Ocak 1921’de  Münir Pertev Bey’in konağında bir araya gelen muallim ve tüccarlar, Trabzon İdmanocağı Kulübü’nü kurdular. Kurucuları arasında Trabzon Lisesi’nde ingilizce öğretmeni Pertev Münir Bey, Fransızca öğretmeni  Burhanettin Kahyaoğlu, vilayet encümen üyesi Ziya Bey, Muallim Okulu’nun pedagoji öğretmenin Hıfzırrahman Raşit Öymen , aynıokulun beden eğitimi öğretmeni Mustafa Sami Bey,  şehrin tüccarlarından Hacı Yusufzade Mehmet Ali Bey, Subaşızade Kemal Bey, Tevfik Bey tarafından kurulmuştur. Kuruluştan on gün sonra kulübeKuğuzade Mehmet Rıza ve Süleyman Rıza Bey’ler de katıldı.image002 (Copy)

image003

edfdssa (5)

 

20 Ocak 1921’de İdmanocağı Kulübü kuruldu, birkaç hafta sonra da İdmangrubu takımı kuruldu. Aralarında tatlı bir rekabet doğdu. Bu iki takım arasında Mart/1921 de  Kavak Meydanda oynandı ve bu maçı İdmanocağı 3-0 kazanmıştı. 1922’de İdmanocağı yöneticileri, kulübü ziyaret eden Kazım Karabekir Paşa’dan Fahri Başkan reis olmasını istediler. Kazım Paşa da bu isteği kabul etti.

image006

İdmanocağı Fahri Başkanı Kazım Karabekir Paşa

Bunun üzerinde İdmangrubu yöneticileri de Mustafa Kemal Paşa’dan fahri reis olmasını istediler.

Bu iki kulübe daha sonra Muallim Mektebi ve Sanayi Mektebi’nin de katılımıyla Eylül 1921’den itibaren ilk resmi ve yerel lig kuruldu. Bu ligde şampiyonluğu da İdmanocağı kazandı.

edfdssa (6)

Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı’nın kurulması ve Türk sporunun bu ilk örgütünün tüm Anadolu’ya yayılması Trabzon’da da etkisini göstermiştir. Bu etki sonucu yeni yeni kulüpler kurulmaya başlanmıştır.

1924 yılında eşraf ve muallimler tarafından İdman İrfan Yurdu Kulübü kuruldu. Kulüp bir yıl sonra adını İdmangücü olarak değiştirdi, renklerini yeşil-beyaz seçti. O yıllarda başladı İdmanocağı-İdmangücü rekabeti. 40′lı, 50′li, 60′lı yıllarda olanca şiddetiyle devam etti. Şehir ikiye bölünmüştü  Ocaklılar sarı-kırmızı diye Galatasaray’ı, Güçlüler ise  Fenerbahçe’yi destekliyordu. Necmiati bu rekabetin dışında kalmıştı. şehirde futbol tutkusu gitgide artıyordu.

İdmanocağı, İdmangücü, Necmiati’den sonra Trabzon Lisesi bünyesinde Lise adını taşıyan yeni bir kulübün kurulmasıyla kulüp sayısı 4’e ulaşmıştır.

1923 yılında Trabzon’da ilk resmi lig müsabakaları oynanmaya başlandı. İlk sezon İdmanocağı şampiyon oldu. Trabzon sporun kuruluşu olan 1967 yılına kadar 18 kez şampiyonluk yaşamıştır. (1923, 1925-26,1930-31-32-33-34, 1948-49-50, 1953-54,1957-58,59-60-61-62, 1963-64-65-66 yılları)

1922 -İdmanocağı
1923 -İdmanocağı
1925-1926 İdmanocağı
1929-1930 İdmanocağı
1930-1931 İdmanocağı
1931-1932 İdmanocağı
1932-1933 İdmanocağı
1933-1934 İdmanocağı
1948-1949 İdmanocağı
1949-1950 İdmanocağı
1953-1954 İdmanocağı
1957-1958 İdmanocağı
1958-1959 İdmanocağı
1959-1960 İdmanocağı
1960-1961 İdmanocağı
1961-1962 İdmanocağı
1963-1964 İdmanocağı
1964-1965 İdmanocağı
1965-1966 İdmanocağı
1967…………………….……..Trabzonspor Kuruluyor………………………………
1973-1974 İdmanocağı
1974-1975 İdmanocağı
1983-1984 idmanocağı-Trabzonspor
1987-1988 İdmanocağı-Köy Hizmetleri-Ormanspor
2009-2010 İdmanocağı-Düzyurt-Çukurçayır
2010-2011 İdmanocağı-Düzyurtspor

1920′ li yılların başlarında, Trabzon’da yalnız futbol değil, jimnastik sporlarının değişik dallarında, tenis, güreş ve boksta kent içi ve kent dışı karşılaşmalar yapılıyordu. Hatta Tiflis’den gelen futbol takımları, Kafkas karması ile Trabzon’un değişik takımları arasında karşılaşmalar düzenleniyordu. Yine yabancılarla boks ve güreş karşılaşmaları yapılıyordu.Trabzon’da, 1921-22 yıllarında, hem “İdmanocağı” kulüp binasının bahçesinde güzel bir tenis kortu vardı. Orada hem Trabzonlular, hem de konsolosluk mensupları tenis oynardı. O yıllarda bisiklet yarışları da ilgi çeken sporlar arasında idi.1927 yılında davet üzerine o dönemin ünlü oyuncusu Ciciko’yu da kadrolarına alarak Trabzon’a gelen Kafkas Karması, Trabzon Lisesi ile oynadığı ilk maçı 7-1 kazanırken, ikinci maçta İdmanocağı – Trabzon Lisesi Karması ile oynayıp 2-1 kaybetti. Bu sonuç Trabzon’un futbolda kazandığı ilk uluslararası galibiyet olarak tarihe geçmiştir.

İdmanocağı bir spor kulübü olarak Trabzon sporuna ve cemiyet hayatına yön vermiştir.

image008

Süleyman Kuğu 1924 Paris Olimpiyatları’nda mücadele eden Türkiye Millî Olimpiyat Takımı‘nda yer alarak şehrin ilk uluslararası sporcusu unvanına sahip olmuştur. Süleyman Rıza Kuğu 1924 Paris Olimpiyatları’na katılmış ve sırıkla yüksek atlamada 3.75 lik derecesi ile Türkiye rekorunu kırmıştır.

Trabzon’da  İdmanocağı’nın bir de temsil kolu vardı. Bu temsil kolunda yayınlanan oyunlar:
22 Ocak 1922: “Sultan Osman’ın mezarında”
20 Ocak 1935: Adı saptanamayan bir temsil
9 Şubat 1936: “Kürsüden Uzakta” (Baha Düder), “Şeriye Mahkemesi” (İbnürrefik M. Nuri Sekizinci)
19 Nisan 1936: “Gömdüğüm O Cihan” (MüctebaOr)
“Bir Cesaret Rekoru” (Baha Düder)
11 Ocak 1937: Adı saptanamayan bir temsil
19 Mayıs 1939: “Ana”
20 Mayıs 1944: “Gömdüğüm O Cihan” (MüctebaOr)
“İnsan Sarrafı” (Mehmet Ali Çamlıca)

İdmanocağı ile İdmangücü arasındaki rekabetten Trabzon’da büyük yıldızların çıkmasına neden olmuştur.Trabzon insanının alın yazısı olan gurbetciIik 1930’lu yıllarda Trabzon’daki futbol yıldızlarının da kaderi olmuştur. Bu oyuncuların pek çoğu yüksek öğrenim uğruna kenti terk etmek zorunda kalmışlardı. Bu isimler gittikleri İstanbul ve Ankara’da sürdürdükleri futbol yaşamlarında gerçekten büyük yıldızlar oldular. Hasan Polat ve kardeşi Ali Polat Ankara Gençlerbirliği’nde, Selim Şatıroğlu, Ahmet Karlıklı Galatasaray’da, Taka Naci, Zekeriya Bali Fenerbahçe’de, Nazmi Bilge Beşiktaş’ta isimlerinden fazlasıyla söz ettirdiler.

edfdssa (7)

1957-58 sezonunda İdmanocağı, Amatör Futbol Şampiyonası‘nda birinciliği aynı puan ye averaja sahip olduğu Ankara Havagücü ile paylaşmak zorunda kalmıştır. Bu nedenle kupa ortadan ikiye bölünerek her iki takıma eşit olarak verilmiştir. Bu maçın ayrı bir özelliği ise askerlikleri nedeniyle üç İdmanocağı futbolcusu Ahmet Suat Özyazıcı, Halil Sökmen, Osman Burma Ankara Havagücü takımında oynamış olmalarıdır.

yarim-kupa

İdmanocağı 1957-1958, 1964 ve 1966 yıllarında olmak üzere 3 defa Türkiye Amatör Futbol Şampiyonluğu kazanmıştır.

Trabzon’un Türkiye Amatör Futbol Şampiyonu Takımları

1958 İdmanocağı (Trabzon) – Havagücü (Ankara)

1964 İdmanocağı (Trabzon)

1966 İdmanocağı (Trabzon)

1969 Sebat Gençlik (Trabzon)

1972 Gençlerbirliği (Trabzon)

eski_futbolcular_eneskiwww

edfdssa (8)

IMG_0852

edfdssa (18)

edfdssa (19)

Bazı kitaplara göre 64 maç yazan yenilmezlik rekoru ,  dönemin futbolcusu Metin Kenan Aksu’nun ifadesine göre İdmanocağı 3 sezon üst üste 74 maçın tamamını kazanmış ve  hem lig şampiyonu Fenerbahçe‘nin hem de dünyanın rekorunu kırmışlar. Bu yenilmezlik 75. maçta Bursa temsilcisi Merinos Spor’a 2-0  mağlubiyetle sona eriyor.Bu hala kırılamamış bir dünya rekorudur. İdmanocağı’nın bu efsane kadrosu; Kaptan Sebahattin Canoğlu, İbrahim Küçüktepe, Haydar Tuncer, Faruk Poyraz, Özkan Sümer, Kenan Aksu,  Abdurrahman Çiftçi, Necati Fundaoğlu, İhsan Öztürkmen, Osman Burma, Ahmet Suat Özyazıcı ve Celal Öztürkmen. Yıllar ilerlediğinde bu kadroya İbrahim Ayvaz, Turan, genç kaleci Aydın Bayraktar, Yaşar Kömürcü, Nevzat Özgür ve Atay Aktuğ gibi değerli isimlerden oluşuyordu.

lisanslar

Lisansweb

 

1964-1965 sezonunda, Trabzon İdmanocağı bir önceki yılın Türkiye Amatör Şampiyonası şampiyonu olarak Türkiye Kupası’na katıldı. Kupada ilk maçta Sarıyer’i 1-0 yenerek tur atladı. Daha sonraki rakip o dönem iyi işler yapan Beşiktaş’tı. İlk maç Trabzon da oynandı ve  0-0 bitti.ikinci maç 20 Şubat’ta Mithatpaşa Stadında oynandı. İdmanocağı maça Aydın, Haydar, Kenan, Necati, İbrahim, Faruk, Turan, Ahmet Suat, Nevzat, Osman, Yaşar on biriyle sahada yer aldı. Sabri Dino ile karşı karşıya kalan Yaşar, topu Beşiktaş filelerine gönderdi ve maçı 1-0 kazandı. Beşiktaş’ı Türkiye Kupası’nın dışına ittik. Bu bir ilkti, ilk kez amatör bir takım İstanbul büyüklerinden birini kupada eledi.image013

edfdssa (22)

gazete

Trabzonspor’un kuruluşu

1962-63 sezonunda tüm yurtta, her ilde bir il takımı kurulması öngörülmüştü. Zamanın Türkiye Futbol Federasyonu Başkanı Orhan Şeref Apak, Türkiye liglerini güçlendirmek ve tüm yurda yaymak amacıyla bir seferberlik başlatmıştı.  İdmanocağı – İdmangücü rekabeti o kadar fazlaydı ki bu iki kulübün bir çatı altında toplanması zor gözüküyordu. Nihayet 20 Temmuz 1966’da İdmangücü, Karadenizgücü, Martıspor ve Yolspor’un katılmasıyla Trabzon Gençlik  kırmızı-beyaz renklerle kuruldu. İdmanocağı buna karşı çıktı. Danıştay’da açtığı davayla yürütmeyi durdurma kararı aldırdı. Zamanın Beden Terbiyesi Genel Müdürü Ulvi Yenal, İdmanocağı ve İdmangücü’nün birleşmemeleri halinde iki kulübün de Türkiye 2. Ligi’ne alınmayacağını bildirdi. Bu durum Trabzonda  ‘şok’ etkisi yaratmıştı. Geceli gündüzlü yapılan ve büyük tartışmalara neden olan toplantılar sonunda 2 Ağustos 1967 günü İdmanocağı ile İdmangücü birleşmesi gerçekleşti ve bordo mavi renkli Trabzonspor; İdmanocağı, İdmangücü, Karadenizgücü ile Martıspor’un katılımıyla kurulmuş oldu.

edfdssa (20)

TRABZONSPOR’UN KURULUŞUNDAN SONRA KAZANILAN KIBRIS BARIŞ KUPASI

1973 sonrası İdmanocağı

Trabzonspor’un kuruluşunun ardından İdmanocağı, Atletizm İhtisas Kulübü olarak faaliyetine devam etti. 1972 yılında Yeşil Spor adını İdmangücü olarak değiştirmesinin ardından, 1973 yılında da  İdmanocağı Atletizm İhtisas Kulübü ile KTÜ spor birleşerek futbol alanında tekrar aktif hale gelmiş ve Trabzonun  sporuna hizmet etmeye devam etmektedir.İdmanocağı Atletizm ihtisas ile KTÜ Sporu birleşmesi ile oluşan İdmanocağı’nın ilk yönetim kurulu başkan Abdullah Beşir ve yönetim kurulu üyeleri, Halil Günaydın, Erdal Önsel, Suat İplikci, Faruk Poyraz ve Edip Kutay’dan oluşmuştur. Bu oluşumun mimarları arasında Abdülkadir Esat büyük rol oynamasına rağmen sporcu olması nedeniyle yönetim içinde yeralmamıştır. Abdülkadir Esat uzun bu kulüpte futbol,basketbol,voleybol,atletizm ve yüzme sporcusu olarak uzun yıllar faaliyet göstermiştir. 1973 yılındaidmanocağı bünyesinde futbol, basketbol, voleybol, atletizm, yüzme  branşları faaldir. Faal takımların sporcularının çoğunluğu  KTÜ Spor dan gelen sporculardan oluşmaktadır.

memduhhhh (2) (Copy)

 

Bu kadro Trabzon amatör kümede 1973 yılında Trabzonspor’u iki maçtada 1-0 yenerek şampiyon olan takım kadrosudur.

memduhhhh (1) (Copy)

 

1974 yılında ise idmanocağı futbol takımı vakfikebir i 2-1 yenerek şampiyon olmuştur. Turan ve Turgay Mesci kardeşler bu takımlarda oynamışlardır.

Bu tarihlerde idmanocağı yeniden altyapı oluşturma çabalarına girmiştir. Turgut Özdemir ve Hacı Kalkışım’ın çabaları ile altyapı ve A takım kadroları oluşturuldu.

edfdssa (10)

1983 Trabzon Amatör Küme Şampiyonu İdmanocağı Futbol Takımı

edfdssa (3)

1988 Trabzon Amatör Küme Şampiyonu İdmanocağı Futbol Takımı

 

Bu dönemden günümüze kadar İdmanocağı’nda, Ahmet Armutcu,  Yavuz Şahin, Ekrem Al,  Hacı Kakışım, Turgut Özdemir, Erol Tombul, Burhan Çobanoğlu, Mehmet Birinci, Erol Batur, Ahmet Başaran, Hayri Tekelioğlu, Osman Kastan,  Hamdi  Zıvalıoğlu, Mustafa Bankoğlu, İlker Erdem, Cemalettin Akçay, Hakan Zıvalıoğlu, Kamil Aydın, Ahmet Özen, Erdoğan Kurt, İsmail Gündoğdu,  Sezgin Yılmaz A takım antrenörü olarak çalışmışlardır.

1983 yılında şampiyon olan futbol takımının 14 futbolcusu profosyonel olmuştur.Bu dönemki takımdan profosyonel olan futbolculardan bazıları Soner Boz, Ahmet Çelikhan, Mustafa Bankoğlu,Miraç Özağcı,Zafer Yaylı, Kaleci Yaşar, Turgay Beşyıldız, Bayram Altun, Ömer Lütfü Dakoğlu, Ezel Kof, Celalettin Bektaş, Ahmet Bankoğlu, Osman Kastan, Sabri Kurt, Ayhan Saraç, Osman Aladağ dır.

İdmanocağı futbol A takımı 2009-2010 ve 2010-2011 sezonunda grubunda şampiyon olarak Bal ligi İçin Play off oynamıştır. 2010-2011 sezonunda Hakan Zıvalıoğlu ve Erdoğan Kurt yönetimindeki A futbol takımı Sürmenespor’u 4-0 yenerek Bölgesel Amatör Ligine katılmıştır.

edfdssa (12)

????????????????????????????????????

2011-2012 sezonunda BAL Liginde mücadele eden takımımız Ligi 4. Bitirmesine rağmen sonuncu Trabzon takımı olması nedeniyle Amatör Kümeye düşmüştür.

edfdssa (14)

A genç Takımımız İki defa Türkiye Şampiyonu olmuştur.

İdmanocağı A Genç Takımı 2005-2006 sezonunda Mustafa Bankoğlu ve İlker Erdem yönetiminde Bolu da yapılan final müsabakalarından sonra tarihinde ilk kez Türkiye şampiyonu olmuştur. Bu takımda yer alan futbolcularımız Mustafa Yumlu ve Adem Aydın Profosyonel dünyaya adım atmıştır.

image023 (Copy)

edfdssa (15)

2006 A Genç Türkiye Şampiyonu İdmanocağı Futbol Takımı

2007-2008 yıllarında Hakan Zıvalıoğlu ve Erdoğan Kurt Yönetimindeki A Genç Futbol Takımımız Ankara’da oynanan maçlardan sonra 2.defa  Türkiye A Gençler Türkiye şampiyonu olmuştur.

image025

2006 A Genç Türkiye Şampiyonu İdmanocağı Futbol Takımı

image026

2008 A Genç Türkiye Şampiyonu İdmanocağı Futbol Takımı

İdmanocağı misyonuna uygun olarak  Trabzon ve ülke futboluna tüm zamanlarda önemli oyuncular kazandırmıştır.

Son yıllarda Trabzonspor da ve birinci ligde  oynayan Soner Boz , Mustafa Bankoğlu, Ahmet Çelikhan,Osman Aladağ,Mutlu Dervişoğlu, Celalettin Bektaş, Tolga Zengin, Mustafa Yumlu, Adem Aydın, Abdülkadir Özdemir, Halil İbrahim Sönmez ve Can Parlayan gibi futbolcuları yetiştirmiştir. Sporcunun yanı sıra, çok sayıda yönetici ve teknik adam yetişmesiyle de dikkatleri üzerine çekmiştir.

eski_futbolcular1aaason

 

 

Kulüp bünyesinde gençliğe farklı spor dallarında mücadele etme olanağı sağIanmaktadır.

Trabzon’da basketbol branşının yaşatılmasında büyük katkılar sağlamıştır. Bölgede il birincilikIeri elde etmiştir. İdmanocağı Basketbol Takımı, Deplasmanlı Bölgesel Lig’de oynadıktan sonra, 2003-04 sezonunda 2.Lig’e katıldı. Daha sonraki yıllarda  dönemin Trabzonspor başkanı Atay Aktuğ’un talebiyle basketbol branşını Trabzonspor’a devretmiştir. Böylece günümüzdeki Trabzonspor Basketbol şubesi hayat bulmuştur. Yıllar itibarıyla  itibariyle Atletizm, hentbol, temsil ve müsamere, Atıcılık ve voleybol takımları da oluşturan İdmanocağı bu branşlarda da il bazında başarılı sonuçlar almıştır. Atıcılıkta da millî sporcuları zaman zaman bünyesinde bulunduran sarı-kırmızılı kulüp bu dalda da Trabzon sporuna hizmet etmeye çalışmaktadır.